İnternet Bağımlılığı

internet bagimliligi 2İnternet Bağımlılığı Nedir?

Akıllı telefonlar, kapsama alanı gittikçe artan kablosuz internet ağları, Facebook, Twitter… Yatmadan önce son baktığımız şey bir ekran, kalkar kalkmaz ilk gördüğümüz şey yine bir ekran. Beş dakikada bir gelen e-postalar, mesajlar… Peki internet ile bu kadar haşır neşirken, internet artık neredeyse istisnasız hayatımızın her yerine girmişken, hangi noktada bu durum artık sınırı aştı diyebiliriz? Modern hayatın taleplerini karşılamak için her gün saatlerce çevrimiçi kalırken, internet ne zaman bağımlılık haline dönüşür?

İnternet bağımlılığı denilince akla bunun gibi birçok soru geliyor. Çünkü artık internet bağımlılığı sadece günde kaç saat internette kaldığımızla ölçülemiyor. İşi gereği günde 10 saat çevrimiçi kalan biri ya da okul araştırmaları için bir oturuşta 5 saatini bilgisayar başında geçiren bir öğrenci internet bağımlısı sayılamıyor. O zaman kimler internet bağımlısı, kimlerin internet kullanımı artık problemli seviyelerde geziniyor?

En basit açıklamasıyla, eğer kişi internet kullanımını kontrol edemez hale geldiyse ve internet başında geçirdiği zaman iş, aile, akademik başarı ve sosyal ilişkiler gibi hayatının önemli alanlarında sorun yaratmaya başladıysa, bu duruma “problemli internet kullanımı” veya “internet bağımlılığı” adı verilebilir. Örneğin, bir çocuk bütün zamanını internet başında geçirmeye ya da bir genç bütün parasını internet kafelerde harcamaya başlayabilir. Önceleri daha sosyal birisiyken, içe dönük davranmaya başlayıp, özellikle gece geç saatlere kadar ekran başında kalmayı bir alışkanlık haline getirebilir. Bu davranışlar,  okul başarısında düşüşlere, internet ortamı dışındaki arkadaşlıkların ve aile içi ilişkilerin zarar görmesine neden olabilir. Ayrıca, uzun saatler boyunca ekran karşısında olmak, birçok sağlık problemine de yol açabilir.

Çocuk ve gençlerde internet bağımlılığının en sık görüldüğü alanlardan biri, çevrimiçi ve birçok kişinin katılımıyla sürdürülen oyun bağımlılığıdır. Oyun bağımlılığı öyle bir duruma gelmiştir ki artık internet bağımlılığının bir alt başlığı olmaktan çıkıp kendi başına bir problem olma yolundadır.

SAMSUNG DIGITAL CAMERA

İnternet bağımlılığının sonuçları nelerdir?

İnternet başında geçirilen uzun saatler, çocuk ve gençlerin hayatındaki birçok önemli alana zarar verir. Bunların en başında, ebeveynleri de en çok kaygılandıran konu olan okul başarısı gelir. Araştırmalar, internet başında aşırı zaman geçiren çocukların okul başarısının ciddi bir şekilde düşebildiğini göstermektedir. Dersleriyle ilgisi olmayan internet sitelerinde, Facebook gibi sosyal medya kanallarında ya da çevrimiçi oynanan oyun sitelerinde gününün büyük bir kısmını harcayan çocuk ve gençler,  ödevlerini yetiştirmek ve sınavlarına çalışmak gibi okul sorumluluklarını yerine getirmek konusunda sıkıntı yaşarlar. Dahası gece geç saatlere kadar devam eden internet kullanımı, çocuğun uykusundan çalarak okuldaki performansının düşmesine sebep olur.

Aşırı internet kullanımının dikkat edilmesi gereken bir diğer yanı ise sosyal ilişkiler üzerindeki etkisidir. Özellikle çocuklarda ve ergenlik dönemine yeni girmiş gençlerde artan sosyal kaygı, onları zaman zaman internet ortamındaki anonim rahatlığına yönlendirmektedir. Son araştırmalara göre, böyle anonim bir ortamda çok vakit geçiren çocuklarda gerekli sosyal becerileri geliştirememe, bilgisayar dışındaki çevresinden uzaklaşma ve yalnızlık gibi belirtiler gözlemlenebilmektedir. Ebeveynler sıklıkla internet başında aşırı zaman geçiren çocuklarının gittikçe içlerine döndüğünü, aile ve arkadaşlarından uzaklaştığını görerek kaygılandıklarını belirtmektedir.

Son olarak, problemli internet kullanımının çeşitli sağlık sorunlarına da yola açtığı bilinmektedir.  Oturarak geçirilen saatler sonucu görülebilen kalp-damar rahatsızlıkları, hareketsizlik ve bilgisayar başında yapılan kontrolsüz atıştırmalar sonucu kilo artışı ve yükselen Tip-2 diyabet riski bunların arasında en ciddi olanlarıdır. Ayrıca göz yorulmaları sonucu ortaya çıkabilecek bozukluklar ve yanlış oturuştan doğan omurga ile ilgili problemler de çok sık karşılaşılan sorunlar arasındadır.

Çocuğunuz için siz neler yapabilirsiniz?

Aşırı internet kullanımı modern hayatın beraberinde getirdiği, neredeyse kaçınılmaz gibi gözüken bir sorun olabilir ama yine de çizgiyi bir yerde çekmeniz gerekir. Bütün zamanını bilgisayar başında geçiren çocukların gelişimsel açıdan birçok sıkıntı yaşaması nerdeyse kaçınılmazdır. İnternet bağımlılığının ulusal çapta bir sorun haline geldiği Kore gibi bazı ülkelerde, bu sorundan etkilenen çocukları tekrar hayata kazandırmak için özel olarak düzenlenmiş bazı kamplar vardır. Peki Türkiye’de bir ebeveyn ne yapabilir? İnternet bağımlılığı, her ne kadar, “sosyal medya” gibi sosyal içerikli imkanlar sunsa da genel olarak yalnızlaştırıcı bir sorundur. Çocuğunuzu bilgisayar başından kalkacağı ve yaşıtlarıyla yüz yüze olacağı aktivitelere yönlendirebilirsiniz. İzcilik kampları, takım sporları, sanat kursları bunun için ideal yerlerdir. Böyle aktiviteler hem çocuğunuzun fiziksel olarak aktifleşmesini sağlar, hem de ekranın yalnızlaştırıcı etkisinden uzaklaştırarak sosyal ve duygusal becerilerinin gelişmesinin yolunu açar.

Eğer siz de çocuğunuzun internet kullanımının aşırıya kaçtığını düşünüyorsanız, internetin artık hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğunu unutmadan, çocuğunuzu bu gibi aktivitelere yönlendirebilir ve ekran başında geçirdiği saatleri azaltabilirsiniz. Aynı zamanda çocuğunuzun internet kullanımı davranışları hakkında bilgilenerek, çevrimiçi geçirdikleri zamanı takip edip gerekli disiplini uygulayacak şekilde kendinizi eğitebilirsiniz. Tüm bunların yanında, en önemli faktörün aile içi birlik beraberlik olduğunu ve aile içinde kurduğunuz sağlıklı ilişkilerin çocuğunuz için çok önemli koruyucu etkileri olacağını unutmayın.

Psikolog Zeynep Tunalıoğlu

Referanslar:

Chakraborty, K., Basu, D., & Vijaya, K. K. G. (2010). Internet addiction : Consensus , controversies , and the way ahead. East Asian Archives of Psychiatry, 20, 123–132.

Kim, J., LaRose, R., & Peng, W. (2009). Loneliness as the cause and the effect of problematic Internet use: the relationship between Internet use and psychological well-being. CyberPsychology & Behavior :, 12(4), 451–5.

Yen, C.-F., Ko, C.-H., Yen, J.-Y., Chang, Y.-P., & Cheng, C.-P. (2009). Multi-dimensional discriminative factors for Internet addiction among adolescents regarding gender and age. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 63(3), 357–64.

Young, K. (1998). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology & Behavior, 1(3), 237–244.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s