2-4 Yaş Arası Çocuklarda Olumlu Sosyal Davranışlar

Erken yaşlarda ortaya çıkan olumlu sosyal davranışlar (prososyal davranışlar), çocuk gelişiminde oldukça önemlidir. Yapılan araştırmalar, olumlu sosyal davranışın, duygusal gelişim, dil becerisi ve ebeveyn ilişkisi ile bağlantılı olduğuna dikkat çekmektedir.

Olumlu sosyal davranış, paylaşım ve yardımlaşma gibi kişinin karşısındakinin yararını gözettiği davranışları içermekte ve akran ilişkilerinin kalitesini belirlemektedir. Bu davranışın eksikliği, çocuklar arasında kurulan gruplarda dışlanma ve sağlıksız arkadaşlık ilişkileri gibi durumlara neden olmaktadır. Peki olumlu sosyal davranış nasıl oluşur ve nelerden etkilenir?

Araştırmalara göre çocuklar iki yaşına kadar belirli aralıklarla olumlu sosyal davranış gösterirler. Yaş ilerledikçe bu tür davranışların sıklığı artar. Özellikle iki-dört yaş arasında, çocukların sergiledikleri olumlu sosyal davranışların niteliklerinde önemli değişimler meydana gelir. Bu yaş aralığında kazanılan yeni beceriler ve artan duyarlılık, çocukları ilerleyen yaşlarda olumlu sosyal davranışlarda bulunabilmeleri için hazırlar. Ayrıca olumlu sosyal davranışlar çocuğun perspektif kazanmasına, bulunduğu ortama ve bu davranışların yöneltildiği kişilere göre de (ebeveyn, arkadaş, vs.) değişim gösterir.

Kennedy family 2Ebeveyn-çocuk ilişkileri

Sosyal davranış çevreye yöneltilen bir davranıştır. Bu tür davranışlarda bireysel farklılıkların anlaşılması için çocukların çevreleriyle kurdukları ilişkilere dikkat etmek gerekir. Özellikle, çocuklardaki olumlu sosyal davranışlar, ebeveyn-çocuk ilişkisinden beslenir.

Ebeveyn-çocuk ilişkilerinin çocuğun olumlu sosyal davranışı üzerindeki etkileri nasıl açıklanabilir?

Çalışmalar ebeveynleriyle uyumlu bir iletişime sahip olan çocukların, akranları arasında daha fazla olumlu sosyal davranış sergilediklerini gösterir. Aynı zamanda, duygusal zeka gelişimi de ebeveyn ile kurulan güvenli bağlanma ve olumlu duygusal etkileşimler ile ilintilidir.

Zaman içinde inşa edilen olumlu sosyal davranışların kökeni erken yaşlara dayanır. Örneğin, araştırmalara göre üç yaşında oluşan duygusal algı, dört yaşında olumlu sosyal davranışların ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Ayrıca, erken dil gelişimi de duygusal terimlerin yerleşmesinde önem taşır. Dil becerisi, çocukların yaşına uygun duygu ifadeleri kullanabilmelerine ve iletişim kurabilmelerine yardımcı olacağından, olumlu sosyal davranışların gelişmesine destek verir.

Psikolog Sezin Gündoğdu

Kaynakça

Ensor, R., Spencer, D., & Hughes, C. (2011). ‘You Feel Sad?’ Emotion Understanding Mediates Effects of Verbal Ability and Mother–Child Mutuality on Prosocial Behaviors: Findings from 2 Years to 4 Years. Social Development, 20 (1), 93-110.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s