ÇOCUKLAR VE TELEVİZYON

Televizyon, çocuklara yeni ve farklı dünyalara girme imkanı sağlar; sonsuz sayıda hikaye anlatır. Bunlar eğlenceli, heyecanlı, öğretici ve bazen de hüzünlüdür. Televizyon eğlendirir, sıkıntıyı kovar ve ortak aile olayları yaratır. Ama televizyonun sunduğu her şey çocuklar için uygun olmayabilir. Çocuklar televizyonu yararlı bir şekilde kullanmayı öğrenmek zorundadır, hem de sizden!

Çocuklar için ne kadar süre televizyon izlemek uygundur?

  • Bunun için kesin kurallar yoktur, ama eğitimcilerin tavsiyeleri var:
  • 3 yaşından küçük çocukların televizyona ihtiyacı yoktur.
  • 4-5 yaşındakiler günde 30 dakikaya kadar, mümkünse bir yetişkinin yanında, televizyon seyredebilir.
  • 6 ile 9 yaş arasındaki çocuklara haftada beş saat yeter.
  • 10-13 yaş arası çocuklar gittikçe daha fazla sorumluluğu kendileri üstlenir. Çocuklarınızın televizyonda neleri ve ne kadar süreyle seyrettiğine dikkat edin.

Çocukları neler korkutur?

Çocuklarda çoğunlukla gerçekçi bir şekilde gösterilen şiddet, korkunç figürler ya da ürkütücü bir ses tonu korku uyandırır. Çocuğunuzun korktuğunu, size yaklaşmasından, gözlerini kapatmasından ya da yastığına veya oyuncaklarına daha sıkı sarılmasından anlayabilirsiniz. Çocuğunuzun korktuğunu fark ettiğinizde, televizyonu kapatın ve onunla konuşun. Ona güvende olduğu hissini verin. Gerilimli durumları birlikte konuşun ve sakıncalı sahneleri ona açıklayın. En büyük korku kaynaklarına büyüklere yönelik programlarda rastlanır. Programların çocuğunuzun yaşına uygunluğuna ve yayın saatlerine dikkat edin. Haberlerde gösterilen şiddetin etkisini küçümsemeyin.

Kurallar üzerinde anlaşın

Çocuklarınıza, ne kadar televizyon seyredebilecekleri ve neleri seyredebilecekleri konusunda açık ve net kurallar koyun ve anlaşmaya uymalarına dikkat edin. Bu nedenle çocuk odasına televizyon koymak yanlıştır, çünkü o zaman denetim yapmak pek mümkün değildir. Çocuklar medyanın doğru kullanımını önce öğrenmek durumundadır. Bu yüzden genel televizyon yasakları fazla işe yaramaz. Belirli televizyon programları çocuklar için uygunsuz ise, açık ve net bir “hayır” yanıtı önemlidir. Programı neden yasakladığınızı çocuğunuza mutlaka açıklayın. Çocuğunuzla birlikte onun en sevdiği programları seçebilir ve bunları bir televizyon izleme programına yazabilirsiniz.

Birlikte televizyon seyredin

Televizyon çocuk bakıcısı olmaya uygun değildir. Mümkün olduğu kadar çocuğunuzla birlikte televizyon seyredin. Özellikle okul öncesi çocuklar ve ilkokul çocukları biz yetişkinlerin rehberliğine ihtiyaç duyarlar. Çocuklar için uygun olduğunu bildiğiniz program formatlarını ve videoları zaman zaman yalnız da seyredebilirler.

Gördükleri hakkında konuşun

Çocuğunuzun televizyon seyrederken gösterdiği belirtilere dikkat edin ve bunlara karşılık verin. Çocuğunuz televizyon seyrederken konuştuğunda ya da odanın içinde gezindiğinde bu davranışlar, onun ekranda gördüklerini, tanık olduklarını sindirmesine yardımcı olur.

Televizyonu bir tehdit aracı olarak kullanmayın

Televizyonu çocuğunuzu ödüllendirmek ya da cezalandırmak için kullanmayın. Çünkü bu şekilde  televizyona, cezanın asıl nedeniyle (örn. odanın toplanmamış olmasıyla) hiçbir ilgisi olmayan bir önem verilmiş olur ve televizyona duyulan ilgi bu yasakla daha da fazla artırılır.

Televizyona mesafe koyun

Çocuklarınıza, televizyon seyrederken kendi kafalarını çalıştırmaları ve gördükleri her şeye inanmamaları için rehberlik etmeye çalışın. Onlara, reklamları ve programları net bir şekilde birbirinden ayırmakta yardımcı olun. Örneğin çocuğunuzla birlikte bir reklam filmi yapmayı deneyin. Onlarla televizyonda tanık olacakları şiddet sahneleri hakkında da konuşmalısınız. Çocuğunuza televizyona alternatifler sunun. Televizyon onun yegane boş zaman faaliyeti olmasın.

Günün akışını belirlemesine izin vermeyin

Günün akışını televizyonun belirlemesine izin vermeyin. Siz ya da çocuklarınız illa bir programı kaçırmak istemiyorsanız, sonuçta video ya da kayıt cihazı kullanın. Televizyon programı için yapmak istediğiniz başka şeylerden vazgeçmeyin.

Çocuğunuza örnek olun

Çocuklarınızın örnek aldığı kişi olarak kendi televizyon kullanımınızı gözden geçirin. Gelişigüzel bir şekilde kanallar arasında geziniyor musunuz, yoksa programları bilinçli olarak mı seçiyorsunuz? Sık sık televizyonu arka planda açık vaziyette bırakıyor musunuz? Televizyonu belirli bir program için açmak ve sonra tekrar kapatmak zamanınızı etkin kullanmak için daha verimli bir yöntemdir.

Deneyim alışverişinde bulunun

Çocuğunuz üzerindeki etkiniz, çocuğun yaşı arttıkça azalır. Çocuklar yaşları ilerledikçe arkadaşlarını ve birlikte zaman geçirdikleri başka yaşıtlarını daha fazla örnek almaya başlar. Bu nedenle diğer anne babalarla, televizyon alışkanlıkları, TV reklamları ya da şiddetin gösterilmesi gibi konularda deneyim ve bilgi alışverişi yapın.

Vicdan azabı çekmeyin

Çocuklar televizyona tıpkı yetişkinler gibi ihtiyaç duyarlar: bilgilenmek ve öğrenmek, sorunları unutmak, oyalanmak, eğlenmek ve kendilerine ait bir hayal dünyası geliştirmek için. Çocuğunuz sadece “eğitici bakımdan değerli” programlar seyretmiyorsa vicdan azabı çekmeyin. Ya da başka çocuklarla “anlamlı” bir şekilde oynayacağına televizyon seyrettiği için de suçluluk duymayın; hepsinin yeri ayrıdır.

Kapatmayı bilin

Programınızda sizin ve çocuğunuzun için, oyun, spor ve arkadaşlara da zaman kalmasına dikkat edin. Televizyon kesinlikle ailenizin tek ortak faaliyeti olmamalıdır ama bir çocuğa televizyon temelden de yasaklanmamalıdır. Çünkü çocuklar, medyadan büyük ölçüde etkilenen bir dünyada yolunu bulmayı öğrenmek zorundadır. Makul ölçüyü bulun; televizyonu genel anlamda kötülemeyin, ama gözünüz yine de çocuğunuzun neler seyrettiği üzerinde olsun.

Hazırlayan: Uzman Gelişim Psikoloğu Gökçe Bilici

Kaynak: Schau hin! was deine kinder machen. http://schau-hin.info/tr/tr.html

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s